مصطفی احمدی فر


+ منابع دکتری علوم قرآن وحدیث

اطلاعیه شماره (۱)

 

مواد امتحانی، ضریبها و منابع اصلی و فرعی آزمون دکترا علوم قرآن و حدیث

 

1- تفسیر: تفسیر و علوم تفسیری در حد: تفسیر قرآن جزءهای1 و 2 و  26 و 27 و 28 و سوره‌های سرفصل کارشناسی در حد مجمع البیان، تفسیر المیزان علامه طباطبا یئ، نقد وبررسی روشهای تفسیرعمیدزنجانی، تاریخ قرائات قران کریم دکتر فضلی، مقاله اول از کتاب "سه مقاله در تاریخ تفسیر ونحو "دکتر سید محمدباقر حجتی، (مشترک میان کارشناسی ارشد و دکترا)

مناهج التفسیر: مصطفی صادق جوینی، دائره المعارف الاسلامیه ،ماده"تفسیر"با تعلیقات امین الخولی، التفسیر و المفسرون محمد حسین ذهبی و آیه اله معرفت - روش شناسی تفسیر قرآن محمود رجبی،(بیشتر برای مقطع دکترا)

سرفصل دروس کارشناسی:

-         معنای تفسیر و تأویل و تفاوت آن دو.

-         نیاز قرآن به تفسیر.

-         قابل فهم بودن قرآن و حجیت ظواهر قرآن.

-         مصادر فهم قرآن (قرآن، روایات، لغت، عقل، آراء مفسرین و ...).

-         علوم مؤثر در تفسیر.

-         شرایط تفسیر و مفسر.

-         تفسیر به رأی ممدوح و مذموم و علل ورود رأی در تفسیر.

-         ظواهر و بواطن قرآن.

-         آشنایی با اسال

-         روش تفسیر اثری.

-         روش تفسیر اجتهادی و عقلی(تفسیر به رأی ممدوح)

-         تفسیر قرآن به قرآن و نمونه هایی از آثار مربوط به آن.

-         تفسیر کلامی (شیعی،معتزلی،اشعری و تفسیر خوارج.

-         تفاسیر فقهی (احکام القرآن) بررسی اهم تفاسیر آیات الاحکام فریقین و تطور آنها.

-         تفسیر صوفی و عرفانی (اشاری رمزی = تمثیلی)؛

-         تفسیر فلسفی.

-         تفسیر علمی.

-         آشنایی با تفسیرهای ادبی و گزارش نمونه هایی از آنها.

-         تفسیر در دوره معاصر و تفسیر موضوعی.

-         بیان کلیات اهداف و مقاصد سوره های حمد و بقره و دهر.

-         بیان تفصیلی مفاهیم و موضوعات در سوره حمد و  تفسیر آن.

-    بیان تفصیلی اهداف و مقاصد سوره بقره با تکیه بر مفاهیم و موضوعات مطرح در آیات سوره  20 -1 بقره و تفسیر آن.

-         بیان تفصیلی اهداف و مقاصد سوره دهر با تکیه بر الگو بودن ابرار  و تفسیر آن.

-         بیان کلیات اهداف و مقاصد سوره های لقمان و حجرات.

-         بیان تفصیلی سوره های لقمان و حجرات با تکیه بر مفاهیم اخلاقی و تفسیر آنها.

-         بیان کلیات اهداف و مقاصد سوره های واقعه، اعلی، طارق.

     - بیان تفصیلی سوره های واقعه، اعلی، طارق با تکیه بر مباحث کلامی و تفسیر آن

-         بررسی آیات مربوط به حقیقت قرآن (شوری:52، اعراف:54، غافر:15، زخرف:3و4، بروج:22)؛

-         مفسران حقیقی قرآن (احزاب:33، واقعه:79، نحل:44، حشر:7، جمعه:2).

-    فهم قرآن (تدبّر،تفکّر، تعقّل و...) و رابطه علم و عمل(محمد: 24، ص:29، حشر:21، زخرف:3، یوسف:2، اسراء: 82، بقره:2، انفال:29).

-    شیوه های تبیین معارف در قرآن (تمثیل،جدال احسن،موعظه،داوری قاطع،بیان مصداق،تکرار ...) (آیات مذکور در مقدمه تفسیر تسنیم).

-         صیانت قرآن از تحریف و انسجام آیات (حجر9، فصلت:41و42، نساء:82).

-         اثبات حقانیت قرآن (بقره

الف: هدف خلقت:

-         انسان موجودی مختار (احزاب:72، شعرا:3و4، دهر:3، رعد:11)؛

-         ساختار وجودی انسان (دوبعدی) (ص:71و72، روم:30، تین:6-4، مؤمن:14-12)؛

-         انتظار خداوند از انسان (ذاریات:56، اعراف:172)؛

-         انواع عبادت (ترس،پاداش،محبت) (مائده:53، آل عمران:31، توبه:111، الرحمن:46، هود:103)؛

-         رابطه اختیار و محبت؛

ب: آینده انسان و جهان:

    -   هدف از ایجاد مرگ و زندگی (ملک:2)؛

    -   فلسفه جامعه و تاریخ و پدیده استبدال (محمد:38،انعام:133،انبیا:11،توبه:39)؛

    -  جامعه ایده آل و وارثان نهایی زمین (انبیا:105،قصص:5)؛

    -  نابودی زمین و آسمان و برپایی جهانی دیگر (فجر:23-21،شمس:14-1)؛

    -  قیامت و ظهور باطن انسانها (زمر:68،طارق:9،اسراء:13-14،نور:24)؛

    -  جایگاه بهشت و جهنم در طرح هدف خلقت (فجر:30-27،توبه:72)؛

    تذکر: آیات ذکر شده به صورت نمونه است و به تناسب موضوع می توان از آیات دیگر هم استفاده نمود.

   - مروری بر قصص قرآنی و خصوصیات هنری و ادبی داستانسرایی قرآن

:33، اسراء: 88، یونس:37و38، هود:13).

-    تفسیر در عصر رسول اکرم (ص): آیا آن حضرت همه قرآن را تفسیر کرده است؟، نقد و بررسی آراء موافق و مخالف و ادلّه آنها و رای منتخب.

-         تفسیر در عصر صحابه: مفسران مشهور این عصر و روش و مکتب آنها.

-         معرفی گسترده از ابن عباس و تفسیر او و آراء علما درباره وی.

-         تفسیر در عصر تابعین: مفسّران مشهور این عصر و روش و کیفیت تفسیر آنها.

در این بخش نمونه هایی از نصوص قرآنی برای تفسیر نبیّ اکرم (ص) و صحابه و تابعین مطرح گردد.

     -         نقد و بررسی درباره نخستین مدوّن تفسیر از نگاه فریقین.

     -         مدوّنان متقدّم تفسیر و تفاسیر آنها (تفاسیر اثری).

     -         تفسیر و مفسرین در عصر معصومین(ع)

     -         تفسیر و مفسرین در عصور متأخر(مهمترین تفاسیر مأثور و اجتهادی فریقین)

 

2- علوم قرآن: علوم قرآنی در حد: الاتقان - ابواب معروف البیان خویی، اسباب نزول دکتر حجتی، تلخیص التمهید آیه اله معرفت، تاریخ قرآن دکتر حجتی، تاریخ قرآن دکتر رامیار، تاریخ و علوم قرآن: ابو الفضل میر محمدی، (مشترک بین مقطع کارشناسی ارشد و دکترا)

قانون تفسیر، شناخت قرآن، ثقل اکبر: کمالی دزفولی، تاریخ القرآن :ابو عبدالله زنجانی، تاریخ القرآن: دکتر عبد الصبور شاهین ،(منابع کمکی)

سرفصل دروس کارشناسی:

 

 

الف: تعریف علوم القرآن و معرفی اهمّ کتب نگاشته شده در این علوم.

ب: بررسی ادوات و حروف بکار رفته در قرآن کریم؛

    -  انواع ادوات و حروف و معانی هر یک.

    -  تأثیر نحوی ادوات و حروف در جمله.

ج- الفاظ غیر عربی و غیر حجازی قرآن

 د- حروف مقطعه

-         بررسی حقیقت و مجاز در قرآن کریم.

-         بررسی تشبیه و استعاره در قرآن کریم.

-         بررسی کنایه و تعریض در قرآن کریم.

-         بررسی حصر و اختصاص در قرآن کریم.

-         بررسی ایجاز و اطناب در قرآن کریم.

-         بررسی خبر و انشاء در قرآن کریم.

-         بررسی عام و خاص در قرآن کریم.

-         بررسی مطلق و مقیّد در قرآن کریم.

-         بررسی مجمل و مبیّن در قرآن کریم.

-         بررسی مفهوم و منطوق در قرآن کریم.

-         بررسی اوامر و نواهی در قرآن کریم

-         اسباب النزول.

-         محکم و متشابه.

-    ناسخ و منسوخ.

 - تمام موضوعات تاریخ قرآن

3-علوم حدیث: درحد : مصطلح الحدیث صبحی صالح، پژوهشی درتاریخ حدیث دکتر معارف،

تاریخ حدیث و درایه الحدیث شانه چی،  (مشترک بین کارشناسی ارشد و دکترا)

تلخیص مقباس الهدایه مامقانی غفاری ، مقدمه معجم الرجال ایت اله خویی، اضواءعلی السنه المحمدیه ابوریه، (بیشتر برای مقطع دکترا)

تمام موضوعات و مباحث مربوطه

 

4-ادبیات عرب: نهج البلاغه 50 خطبه اول امالی سیدمرتضی جلد اول مقدمه ابن خلدون، جواهر البلاغه هاشمی (برای آزمون دکترا)

 

5-زبان انگلیسی: منبع encyclopaediaofislam(برای آزمون دکترا)

 

توجه: منابع فوق الذکر حتمی نیستند اما شامل منابع اصیلی و مهم می‌باشند . پیشنهاد می‌شود با دانشکده‌های مربوط و نیز دانشجویان مقطعی که می‌خواهید برای آن امتحان دهید، مشورت نمایید.

   حتما کتابهایی که شامل آزمونهای قبلی مقاطع فوق الذکر است، تهیه نمایید. با آرزوی توفیق شما.

 

منابع دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران 1- تفسیر و تاریخ تفسیر (ضریب 4)

- تفسیر ا جزای  27 ، 28، 29، 30 قرآن در حد  المیزان و مجمع البیان

- تاریخ  تفسیر در حد التفسیر و المفسرون:  ذهبی و  معرفت ، روش شناسی تفسیر قرآن  رجبی

2-  تاریخ و علوم قرآن (ضریب 4)

 در حد الاتقان: سیوطی( انواع 38 تا 55 ، 62 تا 67 ) ، البیان :خویی

اسباب النزول:  حجتی ، تلخیص التمهید : معرفت ، تاریخ قرآن : حجتی و رامیار

3- علوم حدیث (ضریب 3)

در حد مصطلح الحدیث : صبحی صالح ، مقدمه معجم الرجال : خوئی ، تلخیص مقیاس الهدایه : مامقانی ، غفاری ، تاریخ عمومی حدیث: معارف ، پژوهشی در تاریخ حدیث شیعه معارف

4- ادبیات عرب (ضریب 4)

 در حد خطب نهج البلاغه ، امالی سید مرتضی  (جلد اول ) مقدمه ابن خلدون .

5- زبان انگلیسی (ضریب 2)

EncycLop Aedia Of Islam منبع 

زبان انگلیسی :

KURAN- TAFSIR

 HADITH- NASKH-

ISLAM- MUSLIM-

MUSHAF-

MUHAMMAD- SHIA-

 IMAN

نویسنده : مصطفی احمدی فر ; ساعت ٢:٢۳ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٦/٢
تگ ها:
comment نظرات () لینک